Tomb on Top of the Hill

Poetry by | July 16, 2017

I know exactly how she feels.

That old fat hen with white feathers
her five little chicks following her
she searches for food with her calloused feet
her chicks imitate her as they walk uphill.

It is a cold morning, all is busy
to notice the danger perched on a tree.
Silent as it can be, targeting from above;
the healthy chick is eyed by the crow.

The hen so occupied with the bounty of soil,
the chicks are inexperienced of the upcoming toil.
The crow seizes the moment for a perfect meal,
it goes gliding and its claws clasp a chick.

The hen runs to rescue her chick, clacking, leaping
She follows the black bird that stole her nestling.
Is she angry, or simply begging?
A mother that fights or a mother that pleads.

The hen stops running at the tomb on top of the hill
Still looking upwards, but the crow has disappeared.
She walks back to her four other chicks
who are trembling and chirping under the taro leaves.

Life is unfair. The evil don’t always fall,
the innocents may suffer. Like my firstborn,
who died five hours after his delivery–
only five hours to breathe, then he ceased on struggling.

The loss will linger, like the smell of disinfectant
in the hospital, while my boy
was in the incubator, breathing unevenly–
a day before he was burried in the tomb on top of the hill.

Soon enough, the hen will know exactly how I felt.


Sara Kaye Recentes is an undergraduate of BA English in UP Mindanao. She lives in Malasila, Makilala, North Cotabato. She writes poems and short stories—some are her own experiences, others are what she observes. Writing enables her to somehow understand the complication of life.

Jealousy Incarnate

Poetry by | July 7, 2017

do not bring me to territories
marked by talons of birds you have caged
do not try to mask warning signs
they have left for uninvited guests
I will feel their presence
in every sip of coffee
in every corner of the room
I will feel your memory of them
every word that comes out of your mouth
will be reminiscent of the times you have spent with them
and I will be the uninvited guest
they have sealed exits
laid traps
and left poison for
I will be the uninvited guest
they do not want making home of their territories
I am the uninvited guest
who dares to rest her head on your chest.


Krizza Jan D. Ceniza is an AB Mass Communication student from Ateneo de Davao University.

Balak Alang sa Balakiro

Poetry by | July 7, 2017

Nakita tika nga gahangad sa langit,
gitutokan ang mga gagmay nga suga
nga gakipat-kipat sa itom nga kisame,
samtang ako, naglingkod gawas sa among payag,
kamulo pod ug tan-aw sa akong nag-inusara’ng kahayag.

Mikusog ang hangin og mihalok sa atong mga panit
ug ang kumpas sa mga gangis
mialingawngaw gikan sa mga kahoy.
Susama sa siyaok sa akong dughan,
kusog apan ako ra ang nakasinati.

Imong nakaplagan akong duha ka mata
nga gisuroy ang imong matag kurbada.
Ug mipiyong ko sa makadyot,
Apan sa akong pagpuklat,
Nawala na ka. Hain ka na?

Mikusog ang hangin og mihalok sa akong panit
ug ang kumpas sa mga gangis
mialingawngaw gikan sa mga kahoy.
Susama sa siyaok sa akong dughan,
kusog apan ako ra ang nakasinati.


Christian G. Perez studies BSE English at Capitol University in Cagayan de Oro City.

Liham at Laya

Poetry by , | July 2, 2017

Tayo ka sa kama, hanapin muli ang nagpalimot sa sakit
napagod na ang utak sa pagpipilit
kunin sa kusina, may tabletang sayo’y magpapapikit
“Puro ka pasakit,” sabi ng ama mong malupit

Isang oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
titig ka sa pader, tingnan ang salitang sinulat ng iyong mga kuko
natuyo na ang dugo sa mga marka nito
hawakan ang mga ukit, basahin muli kung anong sinulat mo
“Tanga, bobo, ipokrito…” naluma na ng bandalismo

Dalawang oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
kuha ka ng papel, isipin kung anong isusulat
nainip na ang mga salitang ‘di mo naisulat
tasahan na ang lapis, siguraduhin ang huling salita ay babakat
“’Di mo ako kilala,” ang mga unang salitang dapat bumuklat

Tatlong oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
patawarin mo ang iyong ina, siyang nagsabing mag-ingat ka
napaos na ang paalala n’yang ‘di mo naalala
mahalin mo na siya, kahit ilang oras na lang ang natitira
“Pero alam mo kung ano ang kaya ko,” nasira na mga tinago mo sa kanya

Apat na oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
imikan mo na ang iyong ama, siyang dating may humahagupit na suntok
ngunit nanlambot na ang braso, mga buto’y marupok
kamustahin mo na siya, baka sa wakas ngiti niya’y sa’yo pumatok
“Alam kong ‘di ko kayang mag-isa,” naluha ka na sa ala-alang minamasahe niya ang iyong batok

Limang oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
labanan mo ang antok, mundo’y siguradong iikot’ikot
ngunit ang mata mo’y mabigat, pilit mong kinukusot
mamaya ka na pumikit, madumi pa ang iyong suot
“Pero alam kong kinaya ko nang wala ka,” nasulat mo sa papel mong gusot-gusot

Anim na oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
sabihan ang iyong kapatid, huwag makalimot sa isa’t isa
nasanay na siyang wala ka, natutulog nang mag-isa sa kama
ipaalalang h’wag gumaya, baka matulad sa’yong pinipilit mag-isa
“Uuwi pa ba ako?” laging tanong sa sariling nagsasawa na

Pitong oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
pakinggan ang ‘yong tagapayo, siyang payong mo sa gitna ng ulan
siyang magsasabing kaya mo, pansamantalang kandungan
halukayin sa isip kung paano ka titigan nang ‘di tinitingnan
“Hindi mo ‘ ko naiintindihan,” hindi kailanman

Walong oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
isauli ang sapatos ng kaibigan, kumupas man ang kulay
nariyan man siya’y nag-iisa ka sa buhay
maging taingang-kawali sa mga salaysay
“Kasama ka sa lagi at hindi,” iluluwa ang sikretong ‘di dadalhin sa hukay

Siyam na oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
tawagan ang iyong dating kasintahan, boses niyang inaasam marinig maghapon
napagod na ang araw, peklat na ang sugat noon
tanungin mo siya, kailan siya nakaahon
“Alam kong naduwag ako noon,” pinutol mo ang linyang sa iyo’y lalong magbabaon

Sampung oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
tanggalin ang takip, mawawala na rin ang hinagpis
asul ang kulay ng ninanais
ibuka ang palad, ibuhos ang tamis
“Hindi na ako mamanhid sa sakit,” isang tuldok at bitawan ang lapis

Labing-isang oras na
ngunit hindi ka pa nagbago
isilid sa puting sobre, halik ang ipansiil
malaking halaga ang siningil
yakapin ang dilim, aninong ‘di masupil
“Nais ko lang maging malaya,” linamnam sa huling butil

Labing-dalawang oras na
ngunit hindi ka pa nagbago.


Al Lorgentina Gallardo is a Bachelor Of Science In Accounting Technology student at Ateneo de Davao University, born and raised at Toril, Davao City. Neal Andrei A. Lalusin is a Bachelor In Business Teacher Education student at Polytechnic University of the Philippines, born and raised at Alaminos, Laguna. They are two kids estranged by seas, dialects and cultures brought together by life, pain and friendship.

Catalyst

Poetry by | June 25, 2017

(For Nanay O: who first taught me about ‘real life’.
whose tough wisdom only softened me much later;
who loved me enough to hurt me in all the right ways.)

Nanay–
I cannot tell you
how many times
my brain got
in a street fight
with my heart
again.
It’s when I’m at the
height
of the burning punches
that I remember you
most clearly:
the times
you housed me in
and first taught me
spiritual matters.
Through your choices,
you told me softly
yet sternly
that at the start and end
of every
choice:
“Will it make
Jehovah God
happy?”
My forehead then–
would simply
crease.
Nanay–
I cannot tell you
how many wins
felt like a loss
when it
hurts to choose
to be wise,
sometimes.
And there are times
when I’d wish
to go back
to our “summer home”,
with you there
in your profound wisdom,
yet would chuckle still
at my quick, cheeky replies; where
every bruise
would just be a magic touch
away .
So that I could tell you,
Nay:
that the way you loved,
no matter how,
or especially because
it was tough,
that I was changed
and everyone you loved dearly
for the better,
eventually.
Nay, even as a memory,
you linger and mold me.


Anne Shane Marie Baluca currently resides in Davao City.. She is a graduate of UP Mindanao and an instructor at University of Mindanao and a sign language volunteer to the deaf and mute.

On Living and Leaving

Poetry by | June 25, 2017

The ones who live are at lost
Of the joys of living. The ones
Who dwell, and continue to strut
Are those who carry Sorrow on
Their tired backs. As they ache for
Closure, the Universe plays with
Their fate. They drag their tired
Bodies, struggling to move
Forward. Struggling to reach
For the sunset. No. They don’t
Get the privilege to leave. They
Are force to stay and rot within.
The ones who live die, always, as
The sun rises.


Sums is a former English teacher who decided to leave all her baggage in the institution, and sail away to the universe-knows-where to chase her long overdue dream.

Biyak: Isang Liham na Hindi ko Binigay

Nonfiction by | June 18, 2017

Namataan ko na naman ang banaag ng dalitang nagkukubli sa iyong mga mapupugay na mata. Makapal man ang maskarang araw-araw mong suot, hindi nito nalilinlang ang aking paningi’t nababatid ko ang iyong hilahil. Masigla man ang kilos na iyong pinapamalas, napupuna kong nasasaid nang marahan ang iyong kasiyaha’t kaluluwa.

Ni minsa’y di ako tumigil sa kakaasang mapagtanto mong nahihinuha ko ang iyong nadarama. Pagkatapos ay unti-unti mong huhubarin ang dispras mong yari sa pagpapanggap. Isisiwalat mo ang iyong totoong damdami’t ipapahiwatig gamit ang mga salitang dapat noon mo pa binigkas. Tinikis na yakap ang ihahandog ko sa maaari mong paghumyaw. Kusa kong ilalahad ang aking mga tenga nang sa gayo’y marinig ko lahat ng iyong pagtutungyaw at daing sa buhay. Handa akong maging tambakan ng iyong emosyon. Maaari mo akong gawing sandalan.

Hindi ako magsasawang pakinggan ang iyong mga hikbing dulot ng pighati. Sakali mang di ko maikola kung ano man ang nabakli, hayaan mong damputin ko ang pitak-pitak ng iyong pagkataong nakakalat. Gamit ang mga ito’y lilikha ako ng isang obra maestra; isang mosaik na magkahiwalay man ang mga piraso pero kung iyong pagmamasda’y tila buo.


Erika San Diego is a student in UP Mindanao.

Maguindanao: Ang Aking Pagkakakilanlan / Maggindanao: My identity

Nonfiction by | June 18, 2017

“Ang bayan ng gulo at dahas…” ganito kung ilarawan ng iilan ang bayan ng Maguindanao. Marahil ito ang larawang nakikita lamang ng hubad na paningin ng iilan ngunit hindi ng kanilang malawak at mapag-unawang kaisipan at karanasan. Marahil ganito kung ilarawan ng mga taong hindi alam ang aking kuwento, hindi dinanas ang aking paglalayag bilang Maguindanaoan, at hindi kilala ang aking pagkakakilanlan bilang Muslim at bilang Pilipino.

Isa sa mga barangay ng Maguindanao ang Kitango, Datu Piang. Bayang aking sinilangan, kinamulatan, at kinalakhan. Ito ang bayang itinuturing kong paraiso. Bayang sinisidlan ko ng bawat kamalayang tangan-tangan ko tungo sa pagbubuo ng aking pagkatao at pangarap sa buhay. Ang bayang lagi nang laman ng dyaryo at balita. Bayang tinatakpan ng bawat hibla ng masalimuot na kaganapan sa hindi maintindihang kadahilanan. Bayang magpahanggang ngayon ay pilit kong iwinawagayway ang bawat matiytingkad nitong kuwento. Ito ang bayan kong pilit na pinapatugtog ang bawat ritmo ng kulintang at agong sa ihip ng simoy ng kapayapaan. Kinamulatan ko ang aking bayan bilang isang pook ng kasaganaan, kasayahan, katiwasayan, at kapayapaan. Ngunit sa biglang ilap ay tila isang panaginip lamang ang mga sandaling iyon dahil sa kinalulugmukang gulo ng aking bayang sinilangan.

Continue reading Maguindanao: Ang Aking Pagkakakilanlan / Maggindanao: My identity

By the time you hold my hand…

Poetry by | June 18, 2017

It might be too late.
There’s a sore already squeezing my spine,
Budging every disc, perhaps, still disobeying
My brain’s commandment: imprison the memory
That summons the tenderness in my eyes
That’s been sleeping, happily dormant,
For centuries
Slightly more but never less.

Too late, the vultures bathed too long
In puff clouds, spiraling and hovering
Through the voiceless storms
Hates dead deer for supper.

Too late, the daddy longs legs
Garrisoned in our ceiling’s corner
Made a colony out of its eggs,
Spawns growing larger than the other.

Our fingers in cold blanket
Tips locked in, skin-to-skin, pulled apart
Still feeding the beak of an aircraft
Left alone in an evening trip, blissed
With nothing but the distant supernovas
Wrecking no havoc, but screeching for company.

I sink deep in the raggedness of your palm
prints. Breathing your exhales
My illusory longing now appears thin
Together with the soft flesh wrapped around

My hand,
electrified. As the clock’s hands clap
For this, I might as well forget
For this should dwindle my sharpness
in retracing back my footsteps.

All roads are painted in pitch,
And, also, are, ironically,
caused by the same one
Who burnt a lamp
That led to this
Moment.


Marc Jeff Lañada was born and lived almost his entire life in General Santos City. He is an incoming 4th year BA Communication Arts student in University of the Philippines Mindanao.

Kuyaw G’yud Akong Mama

Poetry by | June 18, 2017

Kuyaw g’yud akong Mama
Iyang kalipay hasta rang mabawa
kay sa dihang migawas ko aning kalibutana,
sa akong pag-“owah, owah”, perti na niyang himuota
Kuyaw g’yud akong Mama
kaniadtong ako gamay pa,
gitun-an ko niyang mulakaw.
Apan karon, di ko palaagon. Hahay si Mama…
Kuyaw g’yud akong Mama
Kay ku’n gane tugunong magpapukaw kog alas syete,
pukawon ko’g alas sais dayon muingog,
“bangon kay alas otso na!”
Kuyaw g’yud akong Mama
Muadto’g merkado kay kuno mag-shopping ug para niya
Apan inig gawas, iyang bitbit puros para sa amoa
Apan duna sad g’yud pu’y higayon
nga makuyawan ko sa akong Mama
kay usahay mas pinangga pa niya
iyang gamit sa kusina kaysa’s akoa,
Hahay! si Mama…
Tuod wala g’yuy makalupig sa gugma
ug pag-amuma sa mga ginikanan
Apan bisan pa man ug wala na ang usa
ang paghigugma ni Mama
Di gihapon hilayo sa kadtong naa pa si Papa
Kuyaw g’yud akong Mama
Apan mas kuyaw g’yud ang Ginoo kay gigasahan ko Niya,
ug kuyaw nga Mama.


Christhelle G. Gerona lives in Tagum City. She is a second year student of BS Agricultural Engineering in University of Southeastern Philippines.