Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Ikatulong Bahin

Nonfiction by | July 10, 2016

Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Unang Bahin
Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Ikaduhang Bahin

Kon ang imong uyoan nga si Shakespeare nakasulat sa mga way kamatayong balak, ang atong mga bantogang magbabalak sa dilang Bisaya may mga garay usab nga mopawagtang sa atong kalaay ug kabudlay.

Atong tilawan kining balak ni anhing Rene Estella Amper, usa ka doctor sa medisina ug kanhi mayor sa Boljoon, Cebu, nga nag-ulohan SA BABAYE NGA NAGHUBO DIDTO SA BAYBAYON SA OBONG [8]:

Nahitimbakuwas ang akong panan-aw
sa kalit nga pagdailos
sa imong patadyong
daw ang labtik sa pasol
tadlas nianang nag-ugdo nga kabilin
diha sa puti mong dughan.
Continue reading Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Ikatulong Bahin

Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Ikaduhang Bahin

Nonfiction by | July 3, 2016

Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Unang Bahin
Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Ikatulong Bahin

KALINGKAWASAN, KATITIKAN, KATILINGBAN

Gina-ingon nga walay balak o’ sugilanon nga maka-usab sa tuyok ug dagan sa katilingban. Tinuod. Katuohan.

Apan ang mga obra sa mga alagad sa arte makatabang paghulma sa public opinion nga usahay makapausab sa panud-ong sa katawhan diha sa mga ordinaryong isyu sa katilingban.

Niining puntoha, tugoti ako sa pagkutlo sa mga pulong ni National Artist for Literature Cirilo F. Bautista. Siya nagkanayon, “To write is to liberate one’s psyche from regular realities without completely being alienated from them. It is a never-ending attempt to escape. For art is a paradox, an illusion, a magical performance by which human experience, of whatever kind is transformed into an aesthetic product. But art is also culturally determined, that is, shaped by the artist’s environment. A poem, for instance, is a manifestation of social dynamics as interpreted by the poet. It is always an artifact of social relationship, a code reflecting human behavior. Its essence is narrative, its purpose commentary. It does not intend to change society—no work of literature can do that—but to change people’s attitude towards society, to make them conscious of the need to improve it. This purpose is embedded in the very nature of poetry because it works through the agency of language, which is a social tool.” [4]

Continue reading Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Ikaduhang Bahin

Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Unang Bahin

Nonfiction by | June 26, 2016

Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Ikaduhang Bahin
Subay sa Tradisyon sa Tagay…. Ikatulong Bahin

GOOD MORNING. MAAYONG BUNTAG.

Una sa tanan, I would like to thank Nagmac and Xavier University Department of English and Literature for giving me the opportunity to deliver a craft lecture on Binisaya Literature.

Sa dihang nadawat ko ang invitation for this event, wa ko kabalibad bisan tuod nga hagip-ot na kaayo ang panahon. Kana tungod kay mao gayoy akong dakong tinguha nga molipang ang writers community dinhi sa atong dapit.

Akong madumdoman nga niadtong naghinapos ang Dekada ’90, pipila lamang gayod ka mga magsusulat ang nagtikawtikaw sa Cagayan de Oro.

Sa HomeLife Magazine ug sa Philippines Free Press, ang regular contributor nga gikan sa Cagayan de Oro maorag si Arlene Yandug lamang ug ako. Ug kining duha ka magazine nga akong gihinganlan pulos na Anhing Wa Na!

Samtang sa Bisaya magasin, morag nag-inusara si Mario Batausa.

Apan kining atong gihimo nga writers workshop karon usa ka testamento nga nagpakita nga milipang ug nagalipang na gayod ang writers community sa Cagayan de Oro.

Continue reading Subay sa Tradisyon sa Tagay: Nganong Gipalabi ko ang pagsulat ginamit ang dila ni Lapulapu. Unang Bahin

Things to Do

Poetry by | December 21, 2014

treadmill for thirty minutes
after a five-round brisk
walking at the plaza
prune the duranta
its leaves cover
the window’s horizon
do the laundry
whites first,
coloreds next
pay the electric bill
arrears only
to avoid disconnection
cut cauliflower, broccoli,
carrots and cabbage
for four seasons
iron uniforms
take a rest
dream a dream
these tasks
will disappear
tomorrow


Raul as been a fellow to various writers workshop and won several awards for his fiction and poetry. Writes from Cagayan de Oro.

Things to Do

Poetry by | February 23, 2014

treadmill for thirty minutes
after a five-round brisk
walking at the plaza

prune the duranta
its leaves cover
the window’s horizon

do the laundry
whites first,
coloreds next

pay the electric bill
arrears only
to avoid disconnection

cut cauliflower, broccoli,
carrots and cabbage
for four seasons

iron uniforms
take a rest
dream a dream

these tasks
will disappear
tomorrow


Raul Moldez has been a fellow to various writers workshop and has won several awards for his fiction and poetry. He writes from Cagayan de Oro.

Things to Do

Poetry by | December 22, 2013

treadmill for thirty minutes
after a five-round brisk
walking at the plaza
prune the duranta
its leaves cover
the window’s horizon
do the laundry
whites first,
coloreds next
pay the electric bill
arrears only
to avoid disconnection
cut cauliflower, broccoli,
carrots and cabbage
for four seasons
iron uniforms
take a rest
dream a dream
these tasks
will disappear
tomorrow


Raul has been a fellow to various writers workshop and won several awards for his fiction and poetry. He writes from Cagayan de Oro.

Bisaya Writing Contest

Editor's Note by | August 23, 2012

MGA LAGDA SA TIGI SA SINULATAY SA BATHALAD-MINDANAO ALANG SA TUIG 2012

1. Ang tigi alang lamang sa tulo(3) ka kategoriya; Sugilanon, Balak ug Gumalaysay nga bukas alang sa mga magsusulat nga nagagikan sa Kaulohan, Kabisay-an ug Mindanao.

2. Ang tigi magsugod sa Hulyo 25, 2012 ug matapos sa Septiyembre 30, 2012, nga ang mga ganti mao kining mga mosunod:

• Unang Ganti- – – – – – – – – – – – – – – – – PhP 5,000.00
• Ikaduhang Ganti- – – – – – – – – – – – – – – PhP 3,000.00
• Ikatulong Ganti- – – – – – – – – – – – – – – PhP 2,000.00
• Una ug Ikaduhang Pinasidunggan – – – – – – – PhP 500.00

Continue reading Bisaya Writing Contest

Sa Sabakan sa Kangiob

Fiction by | September 11, 2011

Mihapdos ang tiyan ni Rafael samtang nagpreparar sa budget sa ilang kompaniya alang sa modason nga tuig. Usa siya ka accountant, ulitawo ug nag-alagad isip budget officer sa Mindanao Foam Corp. nga nahimutang sa sentrong bahin sa dakbayan sa Cagayan de Oro.

Iyang gitan-aw ang relo nga nagbitay sa kilid sa iyang opisina. Alas tres na sa hapon, oras na tingsimasima. Gamay ra ang iyang gipaniudto maong mibati siyag kagutom. Mitindog siya sa gilingkoran og migawas sa iyang opisina aron moadto sa iyang suki nga namaligyag bananakyu. Paggawas niya sa glass door, adunay namay-ongan siyang tawo nga nagtindog atbang sa ilang building. Naka-jacket nig maong ug nagsul-ot ug kalo. Pamilyar kaayo kaniya ang maong tawhana apan morag dugay na niya ning wa nakita.

Continue reading Sa Sabakan sa Kangiob

Kalingkawasan, Katitikan, Katilingban: Ang lamdaman sa akong dagang

Nonfiction by | March 20, 2011

PASIUNA
Sa nagpurol pa ko, gimatuto kos akong mga ginikanan sa pagpangayog katahoran kang bisan kinsa nga akong ikahibalag sa dalan. Busa sugo sa maayong pamatasan, Maayong palis kanatong tanan.

Sa matag tapok-tapok, anaa gayod ang hudyaka. Ug mas lanog ang dahunog sa hudyaka kon mga alagad na sa arte ang magkatapok. Bililhon ang matag gutlo sa kalibotan sa mga alagad sa arte. Panagsa ra ang bakante. Kanunay silang nagpulaw sa pagsulat og balak, sugilanon, nobela. Busa kon sila na ang magkatapok, wa gyoy pugong-pugong. Ug salamat sa komite nga gitahasan niini nga panagtapok sa ilang pagdapit kanako isip delegado ning maong Taboan.

Karong hapona, akong ipaambit kaninyo ang akong kasinatian samtang nagsubay sa dalan sa akong dagang.

Continue reading Kalingkawasan, Katitikan, Katilingban: Ang lamdaman sa akong dagang

Ug Mingiob ang Kalibotan

Fiction by | October 25, 2009

The Communist Party of the Philippines, together with the entire Philippine revolutionary movement, condemns in the strongest terms possible the brutal and ruthless killing of Bishop Alberto Ramento, chairperson of the Iglesia Filipina Independiente (IFI) Supreme Council of Bishops, human rights stalwart, critic of social injustice and fighter for people’s interests. Bishop Ramento, who was found dead with several stab wounds inside his parish church in Tarlac City before dawn Tuesday, was brutally and heineously murdered. We hold the Arroyo regime responsible for Bishop Ramento’s murder. From: http://qc.indymedia.org/news/2006/10/8808.php

NAABTAN ko siyang way kibo sulod sa iyang opisina. Daw may lawom nga gihunahuna. Sa akong tan-aw, may dako siyang suliran. Ang iyang panan-aw didto nahipunting sa bentana…milapos sa jalousie, daw nagsud-ong sa usa ka halayong esena. Ingon na gayod siya niining ulahing mga adlaw. Way kadasig.

“Nia na ang juice ug sandwich, Monsinyor. Snack time na.” Gitandog ko ang iyang pagkasangit sa kahilom.

Gibuhian nya ang tugot sa iyang paghinuktok ug mitan-aw siya kanako. Sa lulot niyang mga mata, nakita ko ang duha ka lusok nga luha nga inanayng midagayday sa iyang kaapingan. Sa akong nakita, natantiya ko nga usa gayod ka bug-at nga butang ang nakapahasol sa agalon kong Obispo. Mangahas unta ko sa pagpakisayod kon unsa kining butanga apan nadat-ogan ako sa dakong kaikog.

Continue reading Ug Mingiob ang Kalibotan